Fraude bij omzetting cijferlijsten voor de VS
13 april 2026
Steeds vaker ontvangt de Fulbright Commission beursaanvragen waarbij scholen de cijfers van leerlingen hebben omgerekend van vwo naar havo. Deze werkwijze is incorrect en kan leerlingen in ernstige problemen brengen en zelfs leiden tot schorsing door een Amerikaanse universiteit.
Het omrekenen van cijfers is geen taak van de school
Allereerst is het goed om te weten dat het niet de taak van de school is om de cijferlijsten om te zetten naar een buitenlands schoolsysteem. Het vergelijken van onderwijssystemen is specialistisch werk en wordt uitgevoerd door erkende accreditatieorganisaties. In de Verenigde Staten zijn dit organisaties die zijn aangesloten bij NACES (National Association of Credential Evaluation Services), zoals WES en ECE. In Nederland heeft Nuffic de taak om buitenlandse diploma’s te waarderen.
Deze organisaties zijn gespecialiseerd in internationale onderwijssystemen en beschikken over de expertise om diploma’s en cijferlijsten op een betrouwbare en consistente manier te vergelijken. Daarbij wordt het niveau van de opleiding expliciet meegenomen in de beoordeling. Dit levert een betrouwbaar rapport op waardoor diploma’s uit verschillende landen eerlijk gewaardeerd worden.
Amerikaanse universiteiten begrijpen niveauverschillen
Soms leeft bij scholen de zorg dat Amerikaanse universiteiten onvoldoende zicht hebben op verschillen tussen onderwijsniveaus. Deze zorg is onterecht. Alle Amerikaanse universiteiten maken gebruik van informatie van officiële credential evaluators om zich in buitenlandse schoolsystemen te verdiepen. Omdat het schoolniveau waarop een leerling studeert al is meegenomen in deze conversies, leidt een vwo diploma in deze evaluaties al tot een hoger GPA (Amerikaans cijfergemiddelde) dan een havo-diploma. Het handmatig omzetten van vwo-cijfers naar havo-niveau of het berekenen van een vermeend ‘US high school equivalent’ is daarom niet alleen overbodig, maar ook onjuist.
Omrekenen van cijfers is onbetrouwbaar en fraudegevoelig
Het omzetten van cijfers van vwo naar havo is geen gestandaardiseerde of betrouwbare methode en blijkt in de praktijk zeer fraudegevoelig. Wij zien grote verschillen tussen scholen. In sommige gevallen worden cijfers met één punt verhoogd, maar er zijn ook voorbeelden waarbij cijfers met 2 tot 2,5 punt worden opgehoogd. Zo kan een 5,8 worden gepresenteerd als een 8.
Nog problematischer zijn cijferlijsten waarbij de oorspronkelijke vwo-cijfers volledig zijn weggelaten. In dergelijke gevallen is alleen een geconverteerde lijst zichtbaar, zonder inzicht in de gebruikte methode. Soms wordt volstaan met een korte vermelding, zoals “these grades have been converted from vwo to havo”, zonder verdere toelichting of omrekentabel. In andere gevallen ontbreekt elke toelichting en draagt het document enkel een aangepaste titel zoals “vwo grades translated to havo”.
Risico’s voor leerlingen en scholen
Het aanpassen of onvolledig weergeven van officiële cijferlijsten kan worden aangemerkt als valsheid in geschrifte en brengt de toelating van de leerling direct in gevaar.
Hoewel deze strategie op korte termijn soms succesvol lijkt, brengt dit grote risico’s met zich mee. Wanneer fraude wordt ontdekt, kan dit leiden tot onmiddellijke schorsing, het intrekken van toelating en verlies van studiebeurzen. Ook na toelating of zelfs na afstuderen kan fraude aan het licht komen, met als gevolg dat een diploma ongeldig wordt verklaard.
Daarnaast heeft deze praktijk bredere gevolgen. Het ondermijnt het vertrouwen in Nederlandse diploma’s en kan ertoe leiden dat Amerikaanse universiteiten strengere eisen gaan stellen of Nederlandse studenten minder snel toelaten. Het EducationUSA Center, dat is gehuisvest bij de Fulbright Commission, ontvangt nu al regelmatig vragen van Amerikaanse universiteiten over naar havo omgerekende cijferlijsten, een duidelijk signaal dat de geloofwaardigheid van Nederlandse cijferlijsten onder druk staat.
Bewustwording en de juiste werkwijze
In veel gevallen is er geen sprake van kwade opzet, maar van onwetendheid over internationale toelatingsprocedures. Juist daarom is het belangrijk dat scholen zich bewust zijn van de risico’s.
De juiste werkwijze is helder:
- Verstrek altijd de originele, ongewijzigde cijferlijsten. De school mag wel een Engelstalige vertaling leveren, maar mag de cijfers niet zelf omzetten.
- Laat een officiële credential evaluatie uitvoeren door een erkende organisatie indien nodig.
- Neem bij vragen contact op met officiële uitvoeringsorganisaties van de Nederlandse of Amerikaanse overheid. In Nederland is dit Nuffic en voor de Verenigde Staten is dit EducationUSA.
































